Sigorta tazminatları hasılat kaydedilir

yüksel önder tarafından yazıldı. Çarşamba, 12 Mayıs 2010 11:58

( 1 Vote )

SORU: İşletme hesabı esasına göre defter tutuyorum. Bundan üç yıl önce işyerimizde çıkan yangın nedeniyle bazı mallarımız yandı. İşyerim sigortalı olduğu için, sigorta bize yangından zarar gören mallarımız ve makinelerimiz için tazminat ödedi. İşletme hesabı esasına göre defter tuttuğumuzdan, bu tazminatı defterimize gider yazmadık. Şimdi yapılan incelemede, bize ödenen tazminatın tamamı gelirmiş gibi gösteriliyor.

YANIT: Vergi Usul Yasası'nın 278'inci maddesi gereği olarak "Yangın, deprem ve su basması gibi afetler yüzünden veyahut bozulmak, çürümek, kırılmak, çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde iktisadi kıymetlerinde önemli bir azalış vaki olan" emsal bedeli ile değerlenir.
Diğer yandan aynı yasanın 330'uncu maddesi uyarınca da "Emtia ve zirai mahsul ve hayvan kıymetlerinde vukua gelen zayiat dolayısıyla alınan sigorta tazminatları bunların değerlerinden fazla olursa, bu fazlalık kâra alınır."
Yasal düzenleme gereği olarak "İşletme hesabı esasında tutulan defterde bu tazminat hasılat kaydedilir."
Mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde çıkan yangın nedeniyle sizin yanan veyahut da yangından zarar gören mallarınız için takdir komisyonuna başvurarak gerekli takdir işlemlerini yaptırmanız gerekliyken bu işlemleri yaptırmadığınız ve bu bağlamda da sigorta şirketinden almış olduğunuz tazminatı defterinize hasılat yazmamanız nedeniyle hakkımızda inceleme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Gerçekte Takdir Komisyonu'nca emsal bedel takdir edilmeden sigorta tazminatının doğrudan gelir olarak kabul edilmesi de hukuken mümkün değildir.
Ancak böyle bir durumda yapılan incelemeler sırasında sizin sözü edilen yangın nedeniyle uğramış bulunduğunuz zararı kanıtlamanız ve dolayısıyla bu zararın sigorta şirketinin ödemiş bulunduğu tazminatla karşılaştırılmasının yapılmasına ortam hazırlamanız gerekmekte iken bu gereksinimi yerine getirmemiş olmanızdan dolayı, alınan tazminatın tamamı gelirmiş gibi kabul edilmiş olabilir.
Bu konuda oluşan yargı karlarında işyerinde çıkan yangında oluşan zayiat nedeniyle sigortadan alınan tazminat tutarının kayıt dışı bırakılması nedeniyle yapılan incelemelerde, vergilendirmeye esas alınacak matrahın tespiti sırasında dönem sonu stokları ile yangın tarihine kadar yapılan işlemler dikkate alınarak belli bir matrahın inceleme aşamasında tespit edilmesi gerekmektedir.
Sigorta şirketinin size yapmış olduğu ödemede esas aldığı unsurlar ve yapmış olduğu tespitler, bu konuda size yardımcı olabilir.
Tüm bu açıklamalara karşın Vergi Usul Yasası'nın 330'uncu maddesinde yer alan hükme rağmen almış bulunduğunuz sigorta tazminatını defterinize hasılat olarak kaydetmemiş olmanız mevcut durumunuzu olumsuz etkilemektedir. (V. Seviğ)