Vergide herkesin gündemi farklı

Son Güncelleme: Çarşamba, 02 Şubat 2011 13:59 yüksel önder tarafından yazıldı. Cumartesi, 12 Haziran 2010 13:33

( 1 Vote )

ANAYASA değişiklikleri gündemi uzun süredir meşgul etmişken son Gazze'ye yardım olayı da ekonomiyi iyice geriye düşürdü. Ancak Maliye kapsamlı bir vergi tasarısını Meclis'e taşıdı. Kamuoyu Anayasa ve dış politikayla meşgulken piyasalar ile Maliye çalışanlarının özellikle de Vergi Denetim birimlerinin gözü kulağı TBMM'de.
Vatandaşa sürpriz artışlar
BİRİKMİŞ vergi ve sigorta borçlarını ödemekten aciz kalmış dört gözle ödeme kolaylığı ve varlık barışı beklentisindeki esnaf sanatkâr ve vatandaşlar 2010 yılı bina ve arsa değerlerinin yeniden belirlenmesi nedeniyle emlak vergisi, alım, satım, tapu harçları, gayrimenkul kira geliri vergisi gibi sürpriz sayılabilecek 10-15 kat artışlarla sarsılmış durumda. Özellikle İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerin bazı semtlerinde arsa ve bina birim değerleri emsaline göre kat kat yüksek belirlenmiş, itiraz süreleri de geçtiğinden aynı büyüklükteki bodrum kat ile 3. kattaki deniz manzaralı dairenin emlak vergisi bile adaletsiz şekilde aynı tutarda olabiliyor. Bu adaletsiz emlak vergisini ödemekle de iş bitmiyor. Daireyi alıp satarken yüzde 3.3'lük tapu harcı da bu yüksek değer üzerinden ödeniyor. Ayrıca yüksek satış değeri ile alış değeri arasındaki artış için de gelir vergisi beyan zorunluluğu var. Ev sahipleri de vergi değerinin en az yüzde 5'i kadar emsal kira nedeniyle zorda. Ayrıca vergi mükellefi firma ve vatandaşlar Maliye'den yazılı görüş alabilmek için bundan sonra para ödeme endişesine düşmüşler.
Denetim elemanları huzursuz
MALİYECİLERİN gündemine gelince son tasarıyla vergi denetim elemanları arasında bir koordinasyon kurulu "karmaşası ve endişesi hâkim olmuş durumda".
Maliye'de de son yıllarda Vergi Dairesi Müdürleri ile Vergi Denetmenleri arasında ücret ve emeklilik hakları yönünden büyük bir huzursuzluk yaşandığı bilinen bir durum. Ancak bu defa tüm vergi denetim ve incelemelerinin gelir idaresi başkanlığında oluşturulacak bir kurulca planlanacağı ve gelirler kontrolörleri hesap uzmanları Maliye Müfettişleri ve vergi denetmenlerinin bu kurulun belirlediği çerçeve dışında inceleme yapamayacağı kaygısı denetim elemanlarını haklı olarak incitmiş. Maliye denetim elemanları diğer kamu denetçilerinden ve müfettişlerinden farklı olarak ağır giriş sınavları ile özel eğitimlere tabi tutulan sadece Maliye'de değil tüm devlet kademeleri ile özel sektöre yönetici yetiştiren okul mensupları olarak algılanırlar.
Özellikle Maliye Bakanı'na doğrudan bağlı ve daha bağımsız denetim yapabilen hesap uzmanı ve Maliye Müfettişleri bir bürokrat olan Gelir İdaresi Başkanı'na bağlanmaktan rahatsızlar. Sayıca fazla olan ve yurdun dört yanında etkili inceleme yapan vergi denetmenleri ise zaten özlük haklarındaki yılların kaybını telafi edememişken bir de yeni kurulda temsil edilmediklerini görünce mesleğe olan inançlarını kaybetmeye başlamışlar. Belki de eski bir Maliye mensubu olduğumdan olacak son günlerde çok fazla konuya ilişkin tepki mesajı almış durumdayım.
Maliye Bakanı'nın belirttiği gibi düzenlemenin vergi denetiminin daha etkili yapılabilmesini sağlamaya yönelik olduğuna ben de inanıyorum. Ancak vergi incelemesinin de klasik memur denetimi yada standart kooperatif denetiminden çok farklı özel ihtisas gerektiren moral değerleri yüksek maddi ve manevi tatmin olmuş elemanlarca yapılabileceği dünyanın bildiği bir gerçek.
Sonuç olarak TBMM'deki müzakerelerde aklın yolunun bulunmasını adil, etkin ve uluslararası, özellikle de AB standartlarına uygun bir düzenlemenin yapılmasını diliyorum.

Arif ŞİMŞEK

Tercüman